Een airconditioning die tegelijkertijd warme en koude lucht door verschillende roosters blaast, is meer dan alleen een ongemak – het is een teken dat er iets fundamenteel mis is met het systeem. Deze ongewone storing komt vaker voor dan je zou denken, vooral bij multisplit systemen en oudere airconditioners die zowel koel- als verwarmingsfuncties hebben. Waar een kant van je woning perfect wordt gekoeld, blaast de andere unit warme lucht, ondanks dat beide op dezelfde koelmodus zijn ingesteld. Dit probleem kan je energierekening flink opdrijven en de levensduur van je airco verkorten. Het is essentieel om de oorzaak snel te identificeren, want vaak wijst deze storing op een defect aan kritieke componenten zoals de omkeerklep, besturingselektronica of het koelmiddelcircuit.
De meeste airconditioners die deze symptomen vertonen, zijn heat pump modellen die kunnen schakelen tussen koelen en verwarmen. Deze functionaliteit vereist complexe mechanische en elektrische systemen die na verloop van tijd kunnen falen. Studies tonen aan dat ongeveer 23% van alle airco-storingen te maken heeft met problemen in het koelmiddelcircuit en de bijbehorende schakelmechanismen. Het herkennen van de specifieke oorzaak is de eerste stap naar een effectieve oplossing.
Omkeerklep defect: oorzaak van simultaan warm en koud blazen
De omkeerklep, technisch bekend als de vierwegklep of reversing valve, is het hart van elk airconditioning systeem dat kan schakelen tussen koel- en verwarmingsmodus. Deze cruciale component bepaalt de stromingsrichting van het koelmiddel door het systeem. Wanneer deze klep niet volledig schakelt of vastloopt in een tussenpositie, kan één circuit in koelmodus blijven terwijl een ander circuit in verwarmingsmodus draait. Dit verklaart waarom sommige gebruikers melden dat hun airco aan beide kanten verschillende temperaturen produceert, zelfs wanneer ze beide units op dezelfde temperatuur hebben ingesteld.
Werking van de vierwegklep in split-units en multisplit systemen
In een standaard split-unit airco zorgt de vierwegklep ervoor dat de rollen van verdamper en condensor kunnen worden omgedraaid. Bij koelen fungeert de binnenunit als verdamper (absorbeert warmte) en de buitenunit als condensor (afvoert warmte). Bij verwarmen draait dit proces om. De klep bevat een schuifmechanisme dat wordt aangestuurd door een solenoïde, een elektromagnetische spoel die spanning krijgt vanuit de printplaat. Het probleem ontstaat wanneer dit schuifmechanisme niet volledig naar zijn eindpositie beweegt, waardoor het koelmiddel in conflicterende richtingen stroomt.
Bij multisplit systemen met meerdere binnenunits wordt de situatie nog complexer. Moderne systemen gebruiken vaak individuele elektronische expansieventielen per binnenunit, maar delen één vierwegklep in de buitenunit. Als deze hoofdklep defect is en in een tussenpositie blijft hangen, kan het gebeuren dat één binnenunit warmt terwijl een andere koelt. Dit verschijnsel wordt vaak gerapporteerd door gebruikers van merken zoals Haier, Mitsubishi en Daikin, waar de ene kamer perfect wordt gekoeld terwijl de andere kamer warme lucht krijgt, ongeacht de instellingen op de afstandsbediening.
Mechanische slijtage en vervuiling van de omkeerklep
Na jaren van gebruik kan de vierwegklep mechanische slijtage vertonen. De schuifcom
per, afdichtringen en interne geleiders kunnen vervormen of vastlopen door thermische belasting en vervuiling in het koelcircuit. Resten van olie, metaaldeeltjes van een versleten compressor of slib uit oud koelmiddel kunnen zich ophopen rond het schuifgedeelte van de klep. Het resultaat: de omkeerklep komt niet meer volledig in de koel- of verwarmingsstand, maar blijft “halverwege hangen”. In die tussenstand krijg je precies het vreemde gedrag waarbij een airco warm en koud blaast tegelijk.
Daarnaast kan langdurige stilstand, bijvoorbeeld na een winter zonder koelen, ervoor zorgen dat de klep letterlijk “vastbakt” in één positie. We zien dit vaak bij oudere multisplit systemen die vooral als verwarming gebruikt worden en pas in de zomer weer moeten koelen. Een ervaren koeltechnicus kan soms proberen de klep weer los te krijgen door het systeem meerdere keren kort te schakelen tussen koel- en warmtestand, maar bij structurele mechanische schade is vervanging van de vierwegklep de enige duurzame oplossing.
Elektrische aansturing van de reversing valve: solenoïde problemen
De vierwegklep zelf is mechanisch, maar wordt elektrisch aangestuurd door een solenoïde spoel. Deze spoel krijgt spanning van de besturingsprint wanneer je de airco van koelen naar verwarmen (of omgekeerd) schakelt. Als de spoel te weinig spanning krijgt, intern is doorgebrand of een slechte verbinding heeft, zal de klep niet of slechts gedeeltelijk schakelen. Het gevolg kan zijn dat één binnenunit nog in verwarmingsmodus blijft terwijl jij op de afstandsbediening duidelijk de koelmodus hebt gekozen.
Bij multisplit systemen kan de besturing nog complexer zijn, omdat de printplaat meerdere solenoïdes, relais en signaaldraden aanstuurt. Een beschadigde kabel, bijvoorbeeld doordat er later zonnepanelen zijn bijgeplaatst en alles door dezelfde dakdoorvoer is “gepropt”, kan de aansturing van de omkeerklep verstoren. De veilige diagnose is dan altijd: spanning meten op de solenoïde in koel- en verwarmingsmodus, de spoelweerstand controleren en alle connectoren visueel inspecteren. Zonder elektrotechnische kennis en zonder spanningszoeker of multimeter is dit geen klus om zelf te doen; verkeerd meten kan zowel de print als jezelf schade toebrengen.
In sommige gevallen is de solenoïde zelf nog in orde, maar wordt deze verkeerd of met een pulserend signaal aangestuurd door een defecte print. Dan hoor je de klep soms “tikken” of trillen zonder dat hij echt omschakelt. Dit soort intermitterende storingen verklaren waarom je airco de ene dag wel koelt en de volgende dag weer warme lucht blaast, terwijl jij niets aan de instellingen hebt veranderd.
Koelmiddel lekkage rond de vierwegklep
Een andere bron van problemen is een klein koelmiddellek rond de aansluitingen van de vierwegklep. Omdat deze component meerdere soldeer- of persverbindingen heeft, is het een gevoelig punt in het koelcircuit. Een microlek zorgt voor langzaam koelmiddelverlies, drukveranderingen en temperatuurverschillen tussen de dikke en dunne leidingen. Hierdoor kan één binnenunit nog redelijk functioneren, terwijl de andere alleen lauwe of warme lucht blaast. Zeker bij oudere R410A systemen zien we dat een combinatie van trillingen en ouderdom deze verbindingen aantast.
Typische symptomen van een lekkage in de buurt van de omkeerklep zijn: olie- of vettige plekken op of rond de klep, sissende geluiden bij bedrijf, en abnormale drukwaarden bij een manometerset. Omdat koelmiddel onder hoge druk staat en milieu- en veiligheidsregels van kracht zijn, mag je lekkages niet zelf bijvullen of repareren. Een F-gas gecertificeerde monteur zal het systeem eerst leeg halen, onder vacuüm zetten, de lekplek herstellen of de klep vervangen, en daarna exact de juiste koelmiddelvulling terugplaatsen. Pas dan is de kans groot dat de airco niet langer warm en koud tegelijk blaast.
Thermostaatproblemen en foutieve temperatuursensoren
Niet elke airco die warm en koud blaast tegelijk heeft een mechanisch probleem in de koelkring. Soms ligt de oorzaak bij de aansturing: de thermostaat en de temperatuursensoren. Moderne split- en multisplit airco’s gebruiken meerdere NTC-sensoren in zowel binnen- als buitenunit om te bepalen wanneer de compressor harder of zachter moet draaien, of wanneer de modus moet omschakelen. Als één van deze sensoren foutieve waarden doorgeeft, kan de airco denken dat het al koud genoeg is in de ene ruimte en daar minder koelen, terwijl in een andere ruimte de unit nog flink moet verwarmen of naverwarmen.
Dit leidt tot vreemde situaties, vooral bij automatische modus (auto mode), waarin het systeem zelf beslist of er gekoeld of verwarmd moet worden. Je stelt overal dezelfde temperatuur in, maar toch voelt de ene kamer fris en de andere onaangenaam warm. Herken je dit patroon, dan is de kans groot dat er iets mis is met de thermostaatlogica of de sensorwaardes, en niet per se met het koelmiddel zelf.
Ntc-sensor defecten in de binnen- en buitenunit
NTC-sensoren (Negative Temperature Coefficient) zijn weerstanden waarvan de weerstand afneemt naarmate de temperatuur stijgt. De printplaat in je airco leest die weerstand en rekent die om naar een temperatuur. Door ouderdom, vocht, corrosie of een kabelbreuk kan zo’n sensor plotseling extreme of onlogische waarden uitsturen. De regeling denkt dan bijvoorbeeld dat de kamer al 16 °C is, terwijl het in werkelijkheid nog 24 °C is. Gevolg: de compressor wordt teruggeschakeld, de ventilator blijft draaien en jij krijgt lauwe lucht uit de roosters.
Bij multisplit systemen hebben meestal alle binnenunits een eigen ruimtevoeler en uitblaastemperatuurvoeler. Als één van die NTC’s defect is, kan alleen die specifieke unit fout gedrag vertonen. Jij ervaart dat als: “de ene aircounit blaast warm, de andere koelt goed”. Een koelmonteur kan dit vrij snel controleren door de sensorwaarden via het servicemenu te bekijken of door de weerstand van de sensor te meten en te vergelijken met de referentiewaarden in de servicemanual. In sommige gevallen is de oplossing simpel: de NTC-sensor vervangen, een relatief goedkoop onderdeel vergeleken met een compressor of vierwegklep.
Verkeerde thermostaat kalibratie en hysterese instellingen
Naast echte defecten speelt ook de kalibratie van de thermostaat een rol. Sommige airco’s hebben in het servicemenu een offset of kalibratie-instelling voor de kamertemperatuur. Is die ooit verkeerd ingesteld, dan wijkt de gemeten temperatuur systematisch af van de werkelijke temperatuur. Je zet de airco op 21 °C, maar de unit denkt dat het al 21 °C is terwijl het in werkelijkheid 24 °C is. Dit geeft onlogische wisselingen tussen warm en koud blazen, vooral dicht bij de ingestelde waarde.
Daarnaast is er de hysterese: de marge waarbinnen de airco schakelt tussen koelen en niet-koelen, of tussen koelen en verwarmen in automatische modus. Is deze te krap ingesteld, dan kan de airco constant pendelen: eerst kort koelen, dan stoppen, dan weer licht verwarmen om zogenaamd “comfort” te bieden. Jij ervaart dat als tocht of als een wissel tussen warme en koude lucht, vooral bij ventilatorstanden die automatisch meegaan met de compressor. Laat daarom een professional de kalibratie en hysterese controleren als jouw airco onnatuurlijk vaak tussen warm en koud lijkt te wisselen.
Interferentie tussen verwarmings- en koelingsmodus signalen
In complexe HVAC-installaties met meerdere zones en centrale regeling kunnen signaalstoringen ontstaan tussen verwarmings- en koelingscommando’s. Denk aan situaties waar een centrale thermostaat, individuele kamerthermostaten en de airco-regeling allemaal “hun zegje” doen. Als de regeling van de buitenunit een verwarmingssignaal detecteert terwijl een binnenunit koeling vraagt, kan de omkeerklep of de compressor in de war raken. Gevolg: bepaalde delen van de woning worden verwarmd, terwijl andere juist koeling krijgen.
Zelfs in kleinere residentiële multisplit systemen kan interferentie optreden. Bijvoorbeeld wanneer de communicatiekabels van de airco parallel lopen met dikke DC-kabels van zonnepanelen of 230V-voedingleidingen, zonder voldoende afscherming. Storingen op de signaallijn kunnen dan ervoor zorgen dat een verwarmingscommando niet volledig wordt doorgegeven of halverwege “omklapt”. Een installateur kan dit onderzoeken door de signaalkabels visueel na te lopen, te controleren op beschadigingen en ze indien nodig gescheiden of in aparte mantelbuis te leggen. Soms lost het simpelweg scheiden van vermogens- en signaalkabels al een hardnekkig probleem met warm en koud blazen op.
Compressor cyclusfouten en koelmiddelcirculatie storingen
De compressor is de motor van je airco. Hij zorgt voor de circulatie van het koelmiddel en bouwt het drukverschil op dat nodig is om warmte te verplaatsen. Wanneer de compressor niet correct opstart, te snel uitvalt of intern schade heeft, ontstaan er cyclusfouten. In de praktijk betekent dit dat bepaalde delen van het systeem nog koud worden, terwijl andere delen nauwelijks of geen koeling krijgen. In combinatie met een multisplit of met een gedeelde buitenunit kan dit resulteren in het gevoel dat de airco tegelijkertijd warm en koud blaast.
Een goed werkende compressor draait stabiel, moduleert langzaam op en neer in vermogen (bij inverter airco’s) en zorgt voor constante temperatuurverschillen tussen de dikke zuigleiding en de dunne persleiding. Zodra je merkt dat leidingen onverwacht gloeiend heet worden bij koelbedrijf of juist nauwelijks temperatuurverschil vertonen, is het tijd om naar de compressor en de koelmiddelcirculatie te kijken. Laat dit altijd door een erkende koeltechnicus doen; het openen van een gesloten koelcircuit is geen doe-het-zelfklus.
Gedeeltelijke compressor faling bij inverter airco’s
In inverter airco’s is de compressor vaak een moderne scroll- of rotatiecompressor die traploos het toerental aanpast. Dit maakt ze energiezuinig, maar ook gevoeliger voor bepaalde defecten in de vermogenselektronica of de motorwikkelingen. Bij een gedeeltelijke compressor faling kan de compressor nog wel draaien, maar niet meer zijn volledige capaciteit leveren. Je merkt dan bijvoorbeeld dat één binnenunit redelijk koel blijft, terwijl de andere alleen nog lauwe lucht geeft – alsof de beschikbare koelcapaciteit niet meer voldoende verdeeld kan worden.
Een analogie helpt: stel je voor dat je hart nog wel klopt, maar slechts met halve kracht pompt. Sommige organen krijgen nog genoeg bloed, andere beginnen tekort te komen. Zo werkt het ook met een half-defecte compressor: het koelmiddel stroomt nog wel, maar druk en massastroom zijn te laag. Een monteur zal hiervoor de hogedruk en lagedruk meten, de stroomopname van de compressor controleren en eventueel de invertermodule testen. Reparatie van alleen de elektronica kan soms, maar vaak is vervanging van de complete buitenunit of compressor economisch verstandiger, zeker bij oudere R410A-installaties.
Expansieventiel blokkering en capillaire buisverstopping
Het expansieventiel of de capillaire buis bepaalt hoeveel koelmiddel vanuit de hogedrukzijde naar de lagedrukzijde stroomt. Als dit onderdeel deels verstopt raakt door vuil, vocht of metaaldeeltjes, ontstaan er grote temperatuur- en drukverschillen tussen verschillende circuits. Eén binnenunit kan dan nog voldoende koelmiddel krijgen en goed koelen, terwijl een andere unit vrijwel droogloopt en alleen warme of lauwe lucht blaast.
Een bevriezend expansieventiel is een bekend fenomeen bij vervuiling of vocht in het systeem. Je ziet dan ijsvorming op of rond het ventiel en hoort soms een fluitend of sissend geluid. Wanneer het ijs smelt, werkt het even beter, om daarna weer te verslechteren – een lastig te herkennen, intermitterende storing. Het oplossen van een verstopt expansieventiel vraagt meestal om meer dan alleen “iets doorspuiten”. Vaak moet het volledige systeem worden leeggehaald, langdurig gevacumeerd om vocht te verwijderen, het filterdroger-element vervangen en het expansieventiel zelf vernieuwd.
Onjuiste koelmiddel charge: R32 en R410A druk imbalans
Een juist koelmiddelniveau is cruciaal voor de balans tussen verdamping en condensatie in het systeem. Te weinig koelmiddel zorgt voor onvoldoende verdamping, te veel koelmiddel voor vloeistofslag of te hoge condensordruk. Bij moderne R32 en R410A systemen zijn de marges kleiner geworden: een over- of ondervulling van slechts 10–15% kan al merkbare prestatieproblemen veroorzaken. Dat is des te belangrijker bij multisplit airco’s, waar de totale koelmiddelvulling wordt verdeeld over meerdere binnenunits en leidingen van verschillende lengtes.
Wanneer de “charge” niet klopt, kan het zijn dat een korte leidingloop naar een dicht bij de buitenunit geplaatste binnenunit nog wel voldoende koelmiddel krijgt om redelijk te functioneren, terwijl een verder weg gelegen unit nauwelijks nog effectief gekoeld wordt. Voor jou voelt dat alsof de ene aircounit koud blaast en de andere warm of slechts licht gekoeld. Alleen een monteur met een weegschaal, servicemanifold en de correcte fabrieksgegevens kan exact controleren of de koelmiddelvulling nog binnen de specificaties valt. Zelf “even wat gas bijvullen” is illegaal en in de praktijk vaak de oorzaak van nog grotere druk- en temperatuurproblemen.
Printplaat en besturingselectronica defecten
De printplaat – zowel in de binnenunit als in de buitenunit – is het brein van je airco. Hier komen alle signalen van sensoren, afstandsbediening, communicatie tussen binnen- en buitenunits en beveiligingen samen. Een defecte print kan er daarom voor zorgen dat de airco zich onvoorspelbaar gedraagt: de omkeerklep wordt op het verkeerde moment aangestuurd, de compressor draait te hard of juist niet, of één binnenunit krijgt simpelweg geen geldig commando meer.
Bij klachten als “de ene unit blaast warm, de andere koud, en de instellingen lijken niet te kloppen” is een besturingsfout een reële kandidaat. Printplaten kunnen beschadigd raken door spanningspieken (bijvoorbeeld bij onweer of door een slecht net), door vocht in de buitenunit, of door ouderdom van condensatoren en soldeerverbindingen. Soms zijn sporen van schade duidelijk zichtbaar: verkleurde componenten, corrosie of gescheurde soldeerbanen. In andere gevallen lijkt de print er perfect uit te zien, maar faalt hij alleen onder belasting of bij bepaalde temperaturen.
Professionele diagnose gebeurt doorgaans door foutcodes uit te lezen, signaalspanningen en communicatielijnen (bijvoorbeeld DC-bus, PWM- of seriële protocollen) te meten en testmodi van de fabrikant te gebruiken. In veel gevallen is het economisch verstandiger om de printplaat als geheel te vervangen in plaats van op componentniveau te repareren, zeker als de airco al tien jaar of ouder is. Combineer je frequente printstoringen met andere ouderdomskwalen (zoals lekkages of luidruchtige ventilatoren), dan is volledige vervanging van het systeem vaak de meest toekomstbestendige keuze.
Luchtstroomverdeling en klepstand problemen in de binnenunit
Niet elk verschil tussen warme en koude lucht heeft met het koelcircuit zelf te maken. In de binnenunit vindt een complexe luchtstroomverdeling plaats via lamellen, kleppen en soms interne mengkamers. Als de luchtstroom wordt verstoord door mechanische problemen, vervuiling of defecte motoren, kan het lijken alsof de airco warm en koud tegelijk blaast. In werkelijkheid mengt warme kamerlucht zich dan lokaal met koude uitblaaslucht, of worden delen van de warmtewisselaar simpelweg niet goed aangestroomd.
Vooral bij wandmodellen met automatische swing-functie en bij kanaalgebonden (ducted) systemen zie je dat problemen met kleppen, swingmotoren of luchtkanalen zorgen voor zones met sterk uiteenlopende temperaturen. Het goede nieuws: deze storingen zijn vaak eenvoudiger en goedkoper te verhelpen dan compressorfouten of koelmiddellekken. Regelmatige reiniging van filters en warmtewisselaar, plus een visuele controle van de lamellen en motoren, voorkomt al een groot deel van deze klachten.
Defecte horizontale en verticale swing motoren
De horizontale en verticale lamellen aan de voorkant van je binnenunit bepalen waar de lucht naartoe wordt geblazen. Kleine motoren of servomotoren sturen die lamellen aan en zorgen voor de bekende swing-beweging. Wanneer een van deze motoren vastloopt, beschadigt of de eindschakelaars niet meer goed werken, kan de luchtstroom in een rare hoek worden geblazen. Je krijgt dan bijvoorbeeld op één plek in de kamer ijskoude lucht, terwijl een meter verderop de lucht lauw of zelfs warm aanvoelt.
Vergelijk het met een douchekop waarvan de helft van de gaatjes verstopt is: onder de ene straal is het krachtig en warm, onder de andere amper. De airco kan technisch gezien nog prima koelen, maar de beleving is slecht. Een monteur kan de swingmotoren testen via het servicemenu of door de motoren los te koppelen en te voorzien van testspanning. Soms is het probleem simpelweg een afgebroken lamel of een vervuilde spil, in andere gevallen moet de motor zelf worden vervangen. Belangrijk is ook om te controleren of de lamellen niet zijn geblokkeerd door verkeerd teruggehangen filters of frontpanelen na een doe-het-zelf schoonmaakbeurt.
Airflow sensor vervuiling in ducted systemen
In kanaalgebonden airco’s (ducted airco’s) wordt de lucht via flexibele slangen en roosters over meerdere ruimtes verdeeld. Deze systemen maken vaak gebruik van luchtstroomsensoren om te bewaken of de ventilator wel voldoende lucht verplaatst en of bepaalde kleppen open of dicht moeten. Als zo’n airflow sensor vervuild raakt door stof, vet of bouwstof (bijvoorbeeld na een verbouwing), kan hij verkeerde waardes doorgeven. De regeling denkt dan dat er te weinig luchtstroom is en past de ventilatorsnelheid of klepstand voortdurend aan.
Het resultaat kan verwarrend zijn: sommige kamers krijgen kortstondig koude lucht, waarna de luchtstroom terugvalt en de ruimte weer opwarmt. Andere ruimtes krijgen juist een overmaat aan lucht, die al deels is opgewarmd door menging met retourlucht uit andere zones. Zo ontstaat een patroon waarbij je in de ene kamer koude lucht voelt en in de andere kamer warme, hoewel de airco zelf in koelbedrijf staat. Het reinigen of vervangen van de airflow sensor en het controleren van de kanaalbalans zijn dan cruciale stappen om de temperatuurverdeling weer stabiel te krijgen.
Mixed air temperature door vuile filters en warmtewisselaar
Vuile filters en een vervuilde warmtewisselaar behoren tot de meest onderschatte oorzaken van comfortklachten. Een verstopt filter beperkt de luchtstroom door de warmtewisselaar, waardoor slechts een deel van het lamellenpakket effectief wordt gebruikt. De lucht die wél door de schone delen stroomt, koelt sterk af, terwijl de rest deels langs of over vervuilde, warme oppervlakken gaat. Je voelt dan koude luchtstralen afgewisseld met warmere lucht, alsof de airco niet kan kiezen tussen warm en koud.
Bovendien kan vervuiling leiden tot lokale ijsvorming op de verdamper. IJs werkt als een isolatielaag: de lucht die erlangs gaat, wordt minder goed gekoeld en komt lauw uit de unit. Wanneer het ijs vervolgens deels smelt, krijg je weer tijdelijk koelere lucht, totdat het proces zich herhaalt. De oplossing is hier gelukkig relatief eenvoudig en preventief: filters elke 1–3 maanden reinigen of vervangen (afhankelijk van gebruik en omgeving), en minstens eens per jaar de binnenunit professioneel laten reinigen, inclusief de ventilatorrol en warmtewisselaar.
Diagnose en troubleshooting stappen bij tegenstrijdige temperaturen
Wanneer je airco warm en koud blaast tegelijk, is het verleidelijk om meteen aan het ergste te denken: een kapotte compressor of een systeem dat volledig vervangen moet worden. In de praktijk blijkt echter dat een gestructureerde diagnose vaak sneller duidelijkheid geeft en onnodige kosten voorkomt. Hoe pak je dat aan, samen met of voorafgaand aan een bezoek van de monteur?
Een handige aanpak is werken in stappen, van eenvoudig naar complex. Begin altijd bij wat je zelf veilig kunt controleren: instellingen, filters, zichtbare beschadigingen aan leidingen en kabels. Noteer wanneer het probleem optreedt (alleen bij koelen, alleen bij verwarmen of in auto mode), welke binnenunits erdoor worden getroffen en of je afwijkende geluiden of geuren opmerkt. Met deze informatie kan een professional veel gerichter meten en testen, wat de kans vergroot dat de werkelijke oorzaak – of dat nu de omkeerklep, een NTC-sensor of een printplaat is – snel wordt gevonden.
Onderstaande controlepunten kun je als leidraad gebruiken:
- Stap 1: Controleer de instellingen. Staan alle binnenunits echt in dezelfde modus (koelen of verwarmen) en niet in auto? Is de ingestelde temperatuur realistisch (bijvoorbeeld 20–22 °C) en niet extreem laag of hoog?
- Stap 2: Inspecteer en reinig de filters. Haal de frontpanelen open, verwijder de filters en maak ze schoon of vervang ze. Kijk meteen of de lamellen vrij kunnen bewegen en of er geen ijs of zware vervuiling zichtbaar is op de warmtewisselaar.
- Stap 3: Voel aan de leidingen. Let op temperatuurverschillen tussen de dikke en dunne leidingen van elke binnenunit in koel- én verwarmingsmodus. Extreem hete leidingen bij koelbedrijf of juist nauwelijks temperatuurverschil kunnen wijzen op omkeerklep-, expansieventiel- of compressorstoringen.
- Stap 4: Luister naar de buitenunit. Hoor je de compressor stabiel draaien of pendelt hij snel aan en uit? Zijn er tik- of ratelgeluiden die kunnen duiden op mechanische problemen of een vastlopende klep?
- Stap 5: Noteer foutcodes. Veel moderne airco’s tonen foutcodes op het display of via knippercodes van leds. Noteer deze codes en raadpleeg de handleiding of geef ze door aan je installateur; ze vormen vaak een directe hint naar de oorzaak.
Op basis van deze eerste check kan een gecertificeerde monteur vervolgens:
- De koelmiddeldrukken en temperaturen meten om lekkages, over- of ondervulling en compressorproblemen uit te sluiten.
- De aansturing van de vierwegklep en solenoïde controleren in koel- en verwarmingsstand.
- Sensorwaardes (NTC’s, luchtsensoren, eventuele airflow sensors) uitlezen en vergelijken met de werkelijke temperatuur.
- De printplaten en bekabeling inspecteren op spanningspiekschade, losse connectoren en interferentie met andere installaties, zoals zonnepanelen.
Zo’n systematische aanpak voorkomt dat er lukraak onderdelen worden vervangen zonder dat het probleem echt is opgelost. Blijkt jouw airco al 12–15 jaar oud en kampen meerdere componenten tegelijk met slijtage, dan kan een eerlijke kosten-batenanalyse uitwijzen dat vervanging door een moderne, zuinige airco economisch verstandiger is dan een dure reparatie. Hoe dan ook: een airco die warm en koud blaast tegelijk is nooit “normaal gedrag” en verdient serieuze aandacht, zodat jij weer kunt rekenen op stabiele, comfortabele koeling en verwarming in elke ruimte.